Podstawową wartością niezbędną do prawidłowego doboru wodomierza jest strumień objętości wody, jaki dane urządzenie ma mierzyć. Wymaga to obliczeń przepływu wody na tzw. „działce obliczeniowej” – odcinku instalacji, na której montowany jest licznik wody. Cały proces powinien być wykonywany przez projektanta.
DOBÓR WODOMIERZA
Podstawową wartością niezbędną do prawidłowego doboru wodomierza jest strumień objętości wody, jaki dane urządzenie ma mierzyć. Wymaga to obliczeń przepływu wody na tzw. „działce obliczeniowej” – odcinku instalacji, na której montowany jest licznik wody. Oczywiście cały proces, łącznie z doborem wodomierzy, powinien być wykonywany przez projektantów instalacji sanitarnych.
Etapy obliczeń projektowych:
- Rozrysowanie instalacji w rzucie aksonometrycznym i podział na działki obliczeniowe.
- Obliczenie przepływu wody zimnej, ciepłej i ogólnej na podstawie rodzaju i ilości armatury sanitarnej w budynku.
- Obliczenia hydrauliczne: dobór średnicy na podstawie wyliczonego strumienia, kryterium prędkości oraz materiału instalacji, jak również obliczenie straty ciśnienia.
- Wyznaczenie najbardziej niekorzystnie usytuowanego punktu czerpalnego i weryfikacja warunków ciśnieniowych.
Zgodnie z normą PN-EN 1717:2003 (i wcześniejszą PN-92/B-01706), przy określaniu chwilowych przepływów uwzględnia się współczynnik nierównomierności rozbioru wody. Określa on prawdopodobieństwo jednoczesnego otwarcia wszystkich punktów poboru. Pominięcie go prowadziłoby do przewymiarowania instalacji i niepotrzebnego wzrostu kosztów.
Tabela 1. Wzory do określenia przepływów obliczeniowych w instalacjach wodociągowych dla różnych rodzajów budynków. Źródło: PN-92/B-01706
Gdzie:
q – przepływ obliczeniowy, dm3/s
qn – normatywny wypływ z punktu czerpalnego, dm3/s
∑qn – suma wszystkich normatywnych wypływów z punktów czerpalnych obsługiwanych przez wymiarowany odcinek instalacji, dm3/s
Co więcej norma PN-92/B-01706 podaje również normatywne wypływy z najbardziej typowej armatury sanitarnej, tabela 2.
Tabela 2 Wypływy normatywne dla punktów czerpalnych. Źródło: PN-92/B-01706
Obliczenia należy wykonać osobno dla instalacji ciepłej i zimnej wody, przepływ na danych działkach może się znacząco różnić w zależności od charakterystyki rozbioru wody i zainstalowanej armatury.
PRZYKŁAD OBLICZENIOWY
Budynek mieszkalny z ilością i rodzajem punktów czerpalnych zestawionych w tabeli 3, dla którego dobrano wodomierz.
Tabela 3 Przykład obliczeniowy
Znając przepływ obliczeniowy można przejść do właściwego doboru:
Dobrano jednostrumieniowy, suchobieżny wodomierz GSD8-I o średnicy nominalnej DN15 firmy B METERS. Przepływ nominalny Q3 = 2,5 m3/h, przepływ maksymalny Q4 = 3,125 m3/h.
Należy pamiętać, że zbyt duży wodomierz zwiększy koszty inwestycji, ale w przypadku małego przepływu będzie wykazywał małą dokładność pomiaru. Natomiast zbyt mały wodomierz może okazać się przeciążony pod wpływem dużego przepływu a to prowadzi do szybszego zużywania się jego elementów. Stąd, aby wodomierz pracował właściwie w granicach jego zakresu pomiarowego i dopuszczalnych błędów zaleca się, aby stosunek strumienia obliczeniowego q do strumienia nominalnego wodomierza Q3 zawierał się w przedziale 0,6 do 0,95.
Dobrany w przykładzie wodomierz firmy B METERS w pełni spełnia wszystkie te kryteria.
Inne artykuły:
Wymiana urządzeń pomiarowych po 5 latach czy ponowna legalizacja?
HYDROLINK ONLINE: Inteligentne zarządzanie mediami
Rozbieżności w odczytach wody – Dlaczego powstają i jak je minimalizować?
